محمد صفدران:بریکس، دیپلماسی استاندارد و آینده حکمرانی کیفیت ایران در کانون توجه

در ادامه، هر آنچه باید درباره «محمد صفدران:بریکس، دیپلماسی استاندارد و آینده حکمرانی کیفیت ایران» بدانید به همراه مهم‌ترین جزئیات و اطلاعات تکمیلی ارائه شده است.

در ادامه، تمامی اطلاعات موجود درباره این موضوع به صورت یکجا گردآوری شده است تا بتوانید بدون نیاز به مراجعه به منابع مختلف، جزئیات کامل را مطالعه کنید.

محمد صفدران

پژوهشگر و نویسنده فعال در حوزه استانداردسازی، بهره‌وری و توسعه‌ی پایدار

عضو هیئت اندیشه‌ورز آب، اقلیم، محیط‌زیست و کشاورزی بنیاد نخبگان استان بوشهر

بریکس، دیپلماسی استاندارد و آینده حکمرانی کیفیت ایران

تحلیلی بر حضور رئیس سازمان ملی استاندارد ایران در نشست رؤسای سازمان‌های استاندارد کشورهای عضو بریکس بر پایه چارچوب SOAR

خبر حضور رئیس سازمان ملی استاندارد ایران در نشست رؤسای سازمان‌های استاندارد کشورهای عضو بریکس، در نگاه نخست شاید تنها یک رویداد دیپلماتیک و اداری به نظر برسد؛ اما در واقع، این رخداد می‌تواند نشانه‌ای از تغییر جایگاه استاندارد در معادلات توسعه، تجارت و حکمرانی اقتصادی باشد.

در اقتصاد جهانی امروز، رقابت کشورها صرفاً بر پایه قیمت، منابع طبیعی یا ظرفیت تولید نیست. آنچه بیش از گذشته مسیر تجارت، انتقال فناوری و ورود به زنجیره‌های ارزش جهانی را تعیین می‌کند، «زیرساخت کیفیت» (Quality Infrastructure) است؛ مجموعه‌ای متشکل از استانداردسازی، ارزیابی انطباق، اندازه‌شناسی و اعتباربخشی که زبان مشترک اعتماد در اقتصاد جهانی را شکل می‌دهد.

از این منظر، حضور فعال ایران در سازوکارهای استانداردسازی بریکس، صرفاً حضور در یک نشست نیست؛ بلکه می‌تواند نقطه آغاز تقویت «دیپلماسی استاندارد» باشد؛ دیپلماسی‌ای که در آن استاندارد دیگر یک ابزار فنی نیست، بلکه به ابزاری برای توسعه تجارت، انتقال فناوری، کاهش موانع غیرتعرفه‌ای و افزایش نفوذ اقتصادی کشورها تبدیل می‌شود.

تحلیل این رویداد با استفاده از چارچوب SOAR، تصویری روشن‌تر از ظرفیت‌های پیش رو ارائه می‌دهد.

نقاط قوت (Strengths)

ایران طی دهه‌های گذشته سرمایه قابل توجهی در توسعه زیرساخت‌های کیفیت ایجاد کرده است. شبکه گسترده تدوین استانداردهای ملی، توسعه آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون، نظام ارزیابی انطباق، تجربه اجرای استانداردهای بین‌المللی و حضور در سازمان‌های منطقه‌ای و جهانی، از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند مبنای همکاری‌های گسترده‌تر در چارچوب بریکس قرار گیرند.

علاوه بر این، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، قفقاز، خلیج فارس و غرب آسیا، می‌تواند کشور را به یکی از حلقه‌های مهم زیرساخت کیفیت منطقه تبدیل کند؛ مشروط بر آنکه استاندارد به عنوان یک سرمایه راهبردی و نه صرفاً یک الزام قانونی دیده شود.

فرصت‌ها (Opportunities)

بریکس فرصت‌هایی فراتر از توسعه روابط سیاسی در اختیار ایران قرار می‌دهد.

مهم‌ترین فرصت، همگرایی مقررات فنی و استانداردها میان کشورهای عضو است؛ موضوعی که می‌تواند هزینه تجارت را کاهش داده و موانع فنی تجارت (TBT) را به حداقل برساند.

از سوی دیگر، توسعه توافق‌نامه‌های شناسایی متقابل نتایج آزمون، بازرسی و گواهی‌های انطباق، می‌تواند زمان و هزینه ورود کالاهای ایرانی به بازارهای عضو را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

همکاری میان آزمایشگاه‌های مرجع، انتقال دانش فنی، مشارکت در پروژه‌های مشترک استانداردسازی، توسعه استانداردهای حوزه‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، انرژی‌های پاک، اقتصاد دیجیتال، زیست‌فناوری و کشاورزی هوشمند، از دیگر فرصت‌هایی است که می‌تواند جایگاه ایران را در اقتصاد آینده ارتقا دهد.

در واقع، استانداردسازی امروز از تنظیم کیفیت محصولات عبور کرده و به ابزاری برای شکل‌دهی آینده فناوری تبدیل شده است.

آرمان‌ها (Aspirations)

شاید مهم‌ترین آرمان پیش روی نظام استاندارد ایران، تغییر نقش از «پذیرنده استاندارد» به «مشارکت‌کننده در تولید استاندارد» باشد.

کشورهایی که امروز قدرت اقتصادی بیشتری دارند، تنها صادرکننده کالا نیستند؛ بلکه صادرکننده استاندارد نیز هستند. هر استانداردی که در سطح بین‌المللی پذیرفته می‌شود، می‌تواند مزیت رقابتی قابل توجهی برای فناوری‌ها، صنایع و محصولات همان کشورها ایجاد کند.

بنابراین، آرمان نظام استاندارد ایران نباید صرفاً حضور در نشست‌های بین‌المللی باشد؛ بلکه باید مشارکت فعال در تدوین استانداردهای آینده، ایفای نقش در حکمرانی فناوری و تبدیل شدن به یکی از بازیگران اثرگذار زیرساخت کیفیت در منطقه باشد.

در چنین نگاهی، استاندارد نه یک ابزار نظارتی، بلکه یک ابزار توسعه ملی، دیپلماسی اقتصادی و حکمرانی هوشمند خواهد بود.

نتایج (Results)

اگر این فرصت‌ها به برنامه‌های عملیاتی تبدیل شوند، نتایج آن تنها محدود به سازمان ملی استاندارد نخواهد بود.

پیامدهای مورد انتظار عبارت‌اند از:

از حضور تا اثرگذاری

با این حال، تحقق این نتایج نیازمند عبور از نگاه رویدادمحور است.

شرکت در نشست‌های بین‌المللی، آغاز مسیر است، نه مقصد آن.

آنچه موفقیت را رقم خواهد زد، تدوین نقشه راه همکاری‌های استانداردی با کشورهای عضو بریکس، تعریف پروژه‌های مشترک، مشارکت دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی، آزمایشگاه‌ها، صنایع و شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد شبکه‌ای منسجم از بازیگران زیرساخت کیفیت خواهد بود.

جمع‌بندی

در جهان امروز، کشورها تنها بر سر بازارها رقابت نمی‌کنند؛ بلکه بر سر تدوین قواعد بازی نیز رقابت دارند. استانداردها بخش مهمی از این قواعد هستند.

از این رو، حضور ایران در نشست رؤسای سازمان‌های استاندارد کشورهای عضو بریکس، زمانی ارزش راهبردی خواهد داشت که به توسعه «دیپلماسی استاندارد» و تقویت حکمرانی کیفیت منجر شود.

اگر استاندارد را زبان مشترک اعتماد بدانیم، دیپلماسی استاندارد، هنر تبدیل این زبان به مزیت رقابتی ملی است؛ مزیتی که می‌تواند جایگاه ایران را نه‌تنها در تجارت، بلکه در معماری آینده فناوری، نوآوری و توسعه پایدار ارتقا دهد.

رئیس سازمان ملی استاندارد ایران در دیدار با سفیر جمهوری اسلامی ایران در عمان، ظرفیت‌های همکاری ایران در حوزه استاندارد را در چارچوب بریکس مهم و تعیین‌کننده دانست.

چهارشنبه 24 تير 1405

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، فرزانه انصاری عصر امروز، در مسیر سفر به بنگلور هند برای شرکت در نشست رؤسای سازمان‌های استاندارد کشورهای عضو بریکس، با موسی فرهنگ، سفیر جمهوری اسلامی ایران در کشور عمان، دیدار و گفت‌وگو کرد.

در این دیدار، دو طرف ظرفیت‌های همکاری ایران در چارچوب بریکس و نقش دستگاه‌های تخصصی و وزارتخانه‌ها در توسعه همکاری‌های اقتصادی و فنی را مورد بررسی و تبادل نظر قرار دادند.

فرزانه انصاری همچنین فعالیت‌ها و اقدامات سازمان ملی استاندارد ایران در حوزه تدوین استانداردها، ارزیابی انطباق، نظارت بر کیفیت و کنترل محصولات و کالاها را تشریح کرد.

در ادامه، موسی فرهنگ، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عمان، با اشاره به روند رو به رشد روابط اقتصادی ایران و عمان، ابراز امیدواری کرد با بازگشایی مسیرهای جدید، ظرفیت‌های تجاری و اقتصادی میان تهران و مسقط بیش از پیش گسترش یابد.

رئیس سازمان ملی استاندارد ایران برای شرکت در نشست رؤسای سازمان‌های استاندارد کشورهای عضو بریکس راهی بنگلور هند شده است؛ نشستی که با هدف گسترش همکاری‌های استانداردسازی و تقویت تعاملات فنی میان کشورهای عضو برگزار می‌شود.

---

برچسب‌ها

#مقررات_فنی #استاندارد_اجباری #تفاوت_استاندارد_و_مقررات_فنی #TBT #WTO #تنظیم_گری_هوشمند #تحول_نظام_استاندارد #سازمان_ملی_استاندارد_ایران #تسهیل_تجارت #بهره_وری #توسعه_پایدار #محمد_صفدران #استاندارد_بوشهر #SOAR

  RSS